Pienienie jest skuteczną techniką zwalczania pyłu w górnictwie, zwłaszcza w kruszarkach, na przenośnikach taśmowych i w punktach przeładunkowych, gdzie uwalnia się suchy materiał zawierający drobny pył. Technika ta wiąże cząsteczki pyłu bezpośrednio u źródła, zanim przedostaną się one do powietrza. W porównaniu z tradycyjnym zraszaniem wodą tworzenie piany zużywa znacznie mniej wody, zapewniając jednocześnie wyższą skuteczność tłumienia. Kontrola zapylenia nie jest przy tym odosobnionym środkiem, lecz częścią zarządzania przedsiębiorstwem: ma wpływ na emisje, jakość powietrza, zgodność z przepisami oraz ciągłość działania. Poniższe pytania dają pełny obraz tego, jak działa ta technika, kiedy ją stosować oraz jak uzasadnić i zoptymalizować to podejście.
Jak działa tworzenie piany jako technika tłumienia pyłu?
Pienienie polega na wtryskiwaniu na materiał pod wysokim ciśnieniem mieszanki wody i dodatku spieniającego za pomocą listw natryskowych i dysz. Piana otacza poszczególne cząsteczki pyłu i skleja je ze sobą, uniemożliwiając im przedostanie się do powietrza. Ponieważ piana pokrywa materiał, emisja pyłu jest blokowana bezpośrednio u źródła, a nie wychwytywana później z powietrza.
Mechanizm ten zasadniczo różni się od mechanizmu rozpylania zwykłej wody. Woda ma z natury wysokie napięcie powierzchniowe, przez co trudno jest jej zatrzymać małe cząsteczki kurzu. Dodatek spieniający znacznie obniża to napięcie powierzchniowe, dzięki czemu piana skutecznie otacza i wiąże nawet najmniejsze cząsteczki. W rezultacie powstaje zwarta, wilgotna masa, która praktycznie nie uwalnia już pyłu.
Instalacja składa się z jednostki dozującej, pompy oraz sieci rur z dyszami skierowanymi na źródła pyłu. System można w pełni zautomatyzować i dostosowuje on produkcję piany do aktualnego przepływu materiału.
Należy pamiętać, że odpowiednia technika, dawkowanie i sprzęt różnią się w zależności od lokalizacji, materiału i procesu. W praktyce rzadko stosuje się standardową konfigurację: położenie dyszy, ciśnienie i stosunek dawkowania są dostosowywane do sytuacji na miejscu.
Gdzie powstaje kurz? Najpierw należy zidentyfikować newralgiczne punkty
Przed wyborem techniki warto najpierw ustalić, gdzie, kiedy i w jakich okolicznościach powstaje pył. Dobra analiza punktów newralgicznych pozwala uniknąć umieszczenia instalacji w niewłaściwym miejscu lub wyboru rozwiązania, które nie odpowiada rzeczywistemu źródłu.
Oto jak to zrobić:
- Gdzie: należy sporządzić wykaz punktów, w których suche materiały są przetwarzane, przesypywane lub transportowane, takich jak kruszarki, przesiewacze, punkty zrzutu i przenoszenie między przenośnikami taśmowymi.
- Kiedy: należy zwrócić uwagę na wzorce czasowe, takie jak szczytowe obciążenia, zmienne tempo produkcji, okresy suszy oraz warunki pogodowe, takie jak wiatr i wilgotność powietrza.
- W jakich warunkach: należy odnotować rodzaj materiału, wielkość ziarna, naturalną wilgotność, wysokość spadania i prędkość taśmy, ponieważ czynniki te mają duży wpływ na powstawanie pyłu.
- Warto zaangażować operatorów i pracowników utrzymania ruchu. Często znają oni źródła pyłu i newralgiczne punkty lepiej niż jakikolwiek pomiar i jako pierwsi sygnalizują odchylenia.
Na podstawie tej analizy należy określić dla każdego punktu newralgicznego, która technika jest odpowiednia: pianka, zamgławianie, osłony, odciąg lub ich kombinacja.
Jakie rodzaje substancji w górnictwie nadają się do obróbki pianowej?
Pienienie sprawdza się najlepiej w przypadku suchych materiałów zawierających drobny pył, które podczas obróbki mechanicznej lub transportu wytwarzają duże ilości pyłu. W górnictwie dotyczy to rud, węgla kamiennego, pyłu wapiennego, fosforytów i podobnych suchych surowców sypkich. Materiały o wysokiej zawartości drobnego pyłu i niskiej naturalnej wilgotności odnoszą największe korzyści z obróbki pianowej.
Materiały, które z natury są wilgotne lub lepkie, gorzej reagują na pianę. W takich przypadkach dodatkowe wiązanie zapewniane przez pianę jest mniej konieczne, a inna technika może okazać się bardziej skuteczna. W razie wątpliwości co do przydatności konkretnego materiału najbardziej wiarygodnym sposobem ustalenia właściwego podejścia jest przeprowadzenie testu laboratoryjnego z wykorzystaniem tego materiału.
Jaka jest różnica między tworzeniem piany a rozpylaniem w zwalczaniu kurzu?
Najważniejsza różnica polega na tym, gdzie technika wkracza do akcji. Pienienie działa bezpośrednio na materiał: piana otacza cząsteczki pyłu u źródła, zanim zostaną uwolnione. Rozpylanie działa w powietrzu wokół źródła pyłu: kurtyna z drobnych kropelek wody wychwytuje cząsteczki pyłu po ich uwolnieniu.
Tworzenie piany: wiązanie przy źródle
Pianę nakłada się bezpośrednio na materiał, na przykład na przenośniku taśmowym lub przy kruszarce. Cząsteczki pyłu są wiązane, zanim zdążą się unieść. Dzięki temu tworzenie piany jest szczególnie odpowiednie w środowiskach zamkniętych lub półzamkniętych, gdzie źródło pyłu jest łatwo dostępne.
Rozpylanie: wychwytywanie w powietrzu
Instalacje zamgławiające tworzą chmurę mikroskopijnych kropelek wody, które wiążą uwolnione cząsteczki pyłu i opuszczają je na ziemię. Podejście to sprawdza się dobrze w przypadku otwartych punktów przeładunkowych, podczas załadunku i rozładunku statków masowcowych lub w miejscach, gdzie bezpośrednia obróbka materiału nie jest możliwa.
W górnictwie obie techniki są czasami łączone: pianka przy kruszarkach i przenośnikach taśmowych, a rozpylanie przy większych otwartych punktach przeładunkowych.
Ile wody pozwala zaoszczędzić tworzenie piany w porównaniu z tradycyjnym zraszaniem wodą?
Pienienie zużywa do 90% mniej wody niż tradycyjne zraszanie, zapewniając porównywalne lub lepsze tłumienie pyłu. Wynika to z faktu, że dodatek do piany znacznie obniża napięcie powierzchniowe wody, dzięki czemu niewielka ilość cieczy może otoczyć i związać dużą powierzchnię cząstek pyłu.
Skuteczne zwalczanie kurzu nie polega zatem automatycznie na zwiększeniu ilości wody. Większa ilość wody do zraszania nie oznacza z definicji mniejszego zapylenia: znaczna część wody nie wiąże drobnych cząstek, a przede wszystkim sprawia, że materiał staje się mokry i ciężki. Dodatek zapewnia bardziej efektywne wykorzystanie wody i lepsze wiązanie pyłu, właśnie dlatego, że woda lepiej przylega do cząstek, o które chodzi.
W górnictwie oszczędzanie wody to nie tylko kwestia kosztów. W miejscach o ograniczonym dopływie wody, w suchym klimacie lub w regionach o rygorystycznych zezwoleniach wodnych mniejsze zużycie wody jest koniecznością operacyjną. Ponadto mniejsze zużycie wody zapobiega nadmiernemu zawilgoceniu materiału, co w przypadku niektórych rud i surowców negatywnie wpływa na ich przetwarzalność lub masę.
Dokładna oszczędność zależy od rodzaju materiału, stopnia zanieczyszczenia i parametrów instalacji, ale tendencja jest spójna: pianka pozwala osiągnąć więcej przy mniejszym zużyciu wody.
Kiedy stosowanie piany jest najlepszym wyborem do kontroli pyłu w górnictwie?
Pienienie jest najlepszym wyborem, gdy pył jest uwalniany ze specyficznego, dobrze wyodrębnionego źródła, które jest bezpośrednio dostępne dla instalacji, takiego jak kruszarka, przesiewacz, przenośnik taśmowy lub punkt przeładunkowy. Technologia ta osiąga najlepsze wyniki w przypadku suchego materiału zawierającego drobny pył w środowisku, w którym priorytetem jest oszczędzanie wody i bezpośrednie tłumienie emisji u źródła.
Sytuacje, w których tworzenie piany jest szczególnie odpowiednie:
- Wysokie stężenia pyłu w miejscach obróbki mechanicznej, takich jak kruszarki i młyny
- Przenośniki taśmowe transportujące suchy, drobny materiał na większe odległości
- Lokalizacje o ograniczonym dopływie wody lub rygorystycznych zezwoleniach na pobór wody
- Środowiska, w których materiał nie może być zbyt wilgotny
- Pomieszczenia zamknięte lub półzamknięte, w których rozpylanie jest mniej skuteczne
Gdy źródło pyłu jest trudno dostępne, materiał jest już wilgotny lub rozprzestrzenianie się pyłu odbywa się na dużym otwartym obszarze, często lepszym wyborem jest rozpylanie lub połączenie różnych technik. Każdy problem związany z pyłem wymaga podejścia dostosowanego do konkretnego materiału i warunków procesu.
Ponadto tworzenie piany rzadko stanowi samodzielne rozwiązanie. Najlepiej sprawdza się jako element szerszej strategii kontroli pyłu, obok takich środków jak osłanianie punktów przeładunkowych, ograniczanie wysokości upadku, odpowiednia konserwacja instalacji oraz ustalenia procesowe dotyczące okresów suchych i wietrznych.
Zarządzanie substancjami, zgodność z przepisami i „licencja na działalność” w perspektywie 2030 roku
Strukturalne zarządzanie pyłem nie jest dla przedsiębiorstw górniczych sprawą drugorzędną. Emisja pyłu wpływa na jakość powietrza w otoczeniu, przestrzeganie warunków pozwolenia, a ostatecznie na „licencję na działalność”: poparcie ze strony okolicznych mieszkańców, organów nadzorczych i innych interesariuszy, niezbędne do kontynuowania działalności. Skargi dotyczące uciążliwości pyłowej, przekroczeń limitów emisji lub postępowań egzekucyjnych mogą prowadzić do ograniczeń produkcji i przestojów, a tym samym bezpośrednio wpływać na ciągłość działalności.
Przewiduje się, że do 2030 r. wymagania będą się dalej zaostrzać. Należy tu uwzględnić surowsze normy dotyczące cząstek stałych, wyższe oczekiwania dotyczące stosowania najlepszych dostępnych technik (BAT) oraz niższe limity emisji pyłu. Kto już teraz postawi na strukturalne, weryfikowalne podejście, będzie miał silniejszą pozycję przy przyszłych wnioskach o pozwolenia i ich aktualizacjach. Dokładne wymagania różnią się w zależności od kraju, regionu i pozwolenia, dlatego zawsze należy dostosować podejście do warunków obowiązujących w danej lokalizacji.
Jak mierzyć i weryfikować skuteczność zwalczania kurzu?
Podejście oparte na kontroli zanieczyszczeń jest przekonujące tylko wtedy, gdy można wykazać jego wyniki. Pomiar i walidacja nie tylko potwierdzają skuteczność przed organami nadzorczymi i otoczeniem, ale także dostarczają danych niezbędnych do dalszego udoskonalania tego podejścia.
- Pomiar zerowy: należy udokumentować sytuację przed podjęciem działania, aby móc później porównać jego efekt.
- Pomiary cząstek stałych: ciągłe lub okresowe pomiary PM10 i PM2,5 w odpowiednich punktach na terenie obiektu i w jego okolicy dają wgląd w emisje i jakość powietrza.
- Techniki wizualne, takie jak LiDAR: pozwalają one na wizualizację smug pyłu i obserwację jego rozprzestrzeniania się, co pomaga w lokalizowaniu punktów newralgicznych i ocenie skuteczności działań.
- Dane procesowe: należy połączyć pomiary z danymi dotyczącymi przepływu materiałów, wilgotności, warunków pogodowych i dozowania, aby rozpoznać zależności.
Następnie należy wykorzystać dane pomiarowe do dostosowania dawkowania, położenia dyszy, ciśnienia i sprzętu. W ten sposób zwalczanie pyłu przechodzi z jednorazowej instalacji w proces uczenia się, w którym dla każdego punktu newralgicznego można znaleźć najlepszą równowagę między wiązaniem pyłu a zużyciem wody.
Czy dodatki do piany służące do zwalczania kurzu są bezpieczne dla ludzi i środowiska?
Wysokiej jakości dodatki do piany przeznaczone do przemysłowego zwalczania kurzu są w pełni biodegradowalne i opracowywane bez użycia niebezpiecznych substancji chemicznych. Są bezpieczne dla pracowników, którzy mają z nimi codzienny kontakt, i nie stanowią zagrożenia dla środowiska wodnego, nawet w przypadku spływania do gleby lub wód powierzchniowych.
Przy wyborze dodatku do piany ważne jest sprawdzenie, czy produkt został sklasyfikowany jako nie stanowiący zagrożenia dla środowiska wodnego oraz czy spełnia obowiązujące przepisy dotyczące ochrony środowiska w danym kraju. W górnictwie, gdzie spływanie substancji do środowiska stanowi realne zagrożenie, nie jest to kwestia drugorzędna, lecz podstawowy wymóg.
Bezpieczeństwo pracowników oznacza również, że produkt nie wydziela szkodliwych oparów i nie wymaga stosowania specjalnych środków ochrony podczas normalnego użytkowania. Przejrzysta karta charakterystyki (SDS) stanowi w tym zakresie minimalny wymóg. Produkty biodegradowalne, niezawierające substancji niebezpiecznych, stały się już standardem w sektorach o surowych normach środowiskowych, w tym w górnictwie.
Jak pomagamy w tworzeniu piany do zwalczania pyłu w górnictwie
Opracowujemy i dostarczamy Freko-Foam, biodegradowalny dodatek do piany, opracowany specjalnie do przemysłowego zwalczania pyłu u źródeł, takich jak kruszarki, linie sortownicze i przenośniki taśmowe. Produkt jest wtryskiwany pod wysokim ciśnieniem za pomocą specjalnie zaprojektowanych instalacji wyposażonych w listwy natryskowe i dysze, w pełni dostosowanych do konkretnego źródła pyłu i rodzaju materiału.
Co oferujemy:
- Test laboratoryjny z wykorzystaniem własnego materiału: przed montażem instalacji testujemy dodatek do piany na konkretnym materiale pochodzącym z naszej własnej działalności
- Instalacja na zamówienie: projekt, dostawa i montaż kompletnego systemu, w tym jednostki dozującej, pompy i dysz
- Ciągłe dostawy: stałe dostawy dodatku Freko-Foam oraz wsparcie po instalacji
- W pełni biodegradowalne: bezpieczne dla pracowników i środowiska, bez niebezpiecznych substancji chemicznych
- Automatyzacja: systemy można w pełni zautomatyzować i dostosowują się one do aktualnego przepływu materiałów
Szukasz skutecznego rozwiązania w zakresie przemysłowego zwalczania pyłu? Chętnie pomożemy w znalezieniu odpowiedniego podejścia. Zapoznaj się z naszymi rozwiązaniami w zakresie zwalczania pyłu lub skontaktuj się z nami, aby uzyskać indywidualną poradę.
Powiązane artykuły
- Jak działa zamgławianie w celu zwalczania pyłu w porcie?
- Jaka częstotliwość pomiarów jest niezbędna do niezawodnego opanowania zanieczyszczeń?
- Jak wysokie są kary za zanieczyszczenie pyłem i jak można ich uniknąć?
- 3 alternatywy dla zraszania wodą, które lepiej sprawdzają się w walce z kurzem
- Co zrobić, gdy magazyn jest pełen kurzu?





